logo maarten Zweers
 

Die Zauberflöte
Mozart
Schikaneder

Een symbolische en muzikale analyse
Orfeo
Meer informatie>
Bestellen>

CD-boek cassettes

Orfeo's nieuwe Lied
Over moraal en levensbeschouwing,
levensopdrachten en mogelijkheden
in de nieuwe tijd
Orfeo
Meer informatie>
Bestellen>

Hermes herboren
Een megasprong in onze kijk
op wereld en leven

Een voordracht met 36 muzikale fragmenten
op 10 CD's en in boekvorm
in luxe cassette
Meer informatie>
Bes tellen>

Het Paard van Troje
toen en nu
Een gedachtenontwikkeling over ons tijdsgewricht

Een voordracht met 12 muzikale fragmenten
op 3 CD's en in boekvorm
in luxe cassette
Meer informatie>
Bestellen>


 
     
 
 



 
     
     
     
 
 
 

Shakespeare
Winter's tale

 


Leontes (Jeremy Kemp) en Hermione (Anna Caldar-Marshall)


Ter inleiding
Een belangrijk gegeven om menig symbolisch verhaal te kunnen duiden is de oude gedachte dat onze westerse wereld deel uitmaakt van een grote cultuurperiode, die begon met de klassieke oudheid en in onze tijd in zijn slotfase is gekomen. De meeste legendes van onze cultuur zijn erop gebaseerd en zijn door onze grootste dichters steeds weer bezongen.

De twee belangrijkste tendensen van deze cultuurperiode zijn de sterke individualisering en de extreme 'afdaling' in de 'verdichting' van de materiele wereld. Beide tendensen brengen voor- en nadelen met zich mee.

Enerzijds de ontwikkeling van onze individualiteit, de persoonlijke liefde, de democratie, de rede, de kunsten, de fysieke wetenschappen en technieken, anderzijds een verre verwijdering van de geestelijke werelden, verlies aan besef hoe alle leven een eenheid vormt, egoïsme, materialisme en hoogmoedige rationaliteit. Veel van de toneelstukken van Shakespeare gaan expliciet over dit soort typische kenmerken van de Europese cultuur.

===

Deze komedie van Shakespeare beschrijft op symbolische wijze hoe de mens in onze cultuur in de ontwikkeling van de rede doorslaat. De rede verwordt tot kille rationaliteit en verliest de verbinding met de wereld van het hart. De hoogmoed van de ratio brengt tenslotte verstening, dood en verlies van creativiteit. “Gevoelens en spiritualiteit zijn gevaarlijk!” De verpersoonlijking van deze mentaliteit, koning Leontes, verstoort de vriendschap met zijn hartsvriend koning Polyxenes, die hem hielp zijn hart voor veel te openen en hij doet zijn vrouw Hermione, die hem de inspiratie bracht, verstenen. Bovendien sterft door zijn toedoen zijn zoontje en verstoot hij zijn dochtertje. Kinderloos lijkt de cultuur waar hij de regerende geest van is geen toekomst meer te hebben. In die zin verhaalt het stuk van een wintertijd in onze cultuur.

Maar het stuk is een komedie en schenkt ons hierop volgend een hoopvol toekomstbeeld. Het dochtertje van Leontes en Hermione verpersoonlijkt wat eens ratio en spiritualiteit in verbondenheid voortbrachten. De in zijn rationaliteit doorgeslagen mens tracht alles wat nog naar spiritualiteit riekt te doden. Maar wat wezenlijk is kan de ratio niet doden, alleen maar naar het onderbewuste verbannen. In de herderlijke wereld van het onderbewuste en van het hart komt Perdita – zij die verloren is – terecht. Daar ontbloeit een liefde tussen haar en de zoon van de oude koning van het hart, Florizel. Met dit nieuwe paar worden hoofd en hart in een vernieuwde vorm weer verenigd, zij het nu nog onderbewust.

Leontes komt als hij alles verloren heeft eindelijk tot inkeer en diep berouw. Daardoor opent hij zijn geest weer voor de verloren gegane inspiratie. Verborgen in de grote kunstwerken van onze cultuur - zoals die van bijvoorbeeld Shakespeare - is de verbinding met de wereld van het hart en de geest bewaard gebleven. Als de mens tot inkeer komt zal hij door geloof in de werking en inspiratie van die kunstwerken de verbinding met het hart en de geestelijke wereld kunnen herstellen.

Door Leontes' 'geloof' komt het door een kunstenaar gekoesterde beeld van Hermione weer tot leven en daarmee de verbinding tot de wereld van de geest, het vermogen van de inspiratie. De verloren Perdita wordt gevonden en verbindt zich met de zoon van de herderlijke wereld Florizel, hij die strijdt voor de bloei in het leven. Daarmee wordt een toekomst bezegeld, waarin hoofd en hart zich in een vernieuwd huwelijk en sterker dan voorheen hebben verenigd.


Zo geeft Shakespeare ons een hoopvolle visie op de toekomst, waarin de weg naar een betere wereld van vrijheid en creativiteit open staat.

 
Komende Voordrachten: